Chủ nghĩa dân tộc cụ thể và lính gác mạng xã hội

Jackhammer Nguyễn

11-7-2026

Ông Nguyễn Thành Nam là một “con người xã hội chủ nghĩa” trọn gói.

Này nhé, ông sinh ra ở “miền Bắc Xã hội chủ nghĩa”, ông “lớn lên và học tập dưới mái trường xã hội chủ nghĩa”, rồi ông học và làm luận án tiến sĩ tại đại học Lomonosov, thuộc Liên Xô, đàn anh của thế giới cộng sản, quê hương của lãnh tụ cộng sản kính yêu Lenin vĩ đại…

Mà còn hơn thế nữa, khi Liên Xô sụp đổ, khi Việt Nam bắt đầu kinh tế thị trường “định hướng xã hội chủ nghĩa”, thì ông dần dần bước đi từ doanh nhân “xã hội chủ nghĩa” (?) đến nhà lý luận “tư tưởng Hồ Chí Minh” (ông Hồ có tư tưởng gì thì cũng không ai rõ cụ thể nó như thế nào), tại một trường đại học … thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, VinUni của tập đoàn VinGroup, mà người chủ của nó, ông Phạm Nhật Vượng, cũng có lý lịch từa tựa như ông Nam.

Vậy mà giờ đây ông bị bắt.

Chả là ông bị vạ chữ. Ông viết một quyển sách tên là Chuyện của Thanh – lời kể mới về ánh sáng, trong đó ông diễn tả lại cuộc đời của lãnh tụ Hồ Chí Minh theo tinh thần rằng ông Hồ, trước khi là một lãnh tụ tài ba, cũng là một  con người như bao triệu con người khác. Khi viết Chuyện của Thanh, ông có tham khảo cả những tác giả nước ngoài. Ông Nam nói rằng ông rất kính trọng ông Hồ, và ông đau đáu làm thế nào để cho sinh viên của ông “hấp thụ” được tư tưởng ông Hồ một cách dễ dàng, và có hứng thú hơn. Ngôn ngữ được dùng trong quyển sách cũng là một ngôn ngữ… bình thường hơn, chứ không phải theo ngôn ngữ tuyên giáo như thường thấy ở những quyển sách lãnh tụ ca.

Chính vì những điều bình thường ấy nên ông Nguyễn Thanh Nam phải vạ. Người ta quy cho ông cái tội tày đình, đại khái là tàng trữ những tài liệu, tuyên truyền chống phá … nhà nước.

Của đáng tội là khi mới trình làng, quyển sách được các cơ quan báo chí của đảng Cộng sản Việt Nam nhất tề … tung hô, cho rằng đây là một tư duy vô cùng mới. Rồi sau đó họ lần lượt rút bài trước khi ông Nam bị bắt.

Nếu là một người bình thường thì viết lách như thế mà bị bắt thì không ai ngạc nhiên, nhưng với lý lịch “chủ nghĩa xã hội trọn gói” như vậy, mà có khi ông còn là đảng viên đảng cộng sản cũng nên (ông phụ trách tư tưởng Hồ Chí Minh trong trường đại học cơ mà!?), mà ông bị bắt thì có nhiều người ngạc nhiên, vì chuyện soi lại cuộc đời ông Hồ đâu có lớn lao gì so với những chuyện như là đòi đổi tên nước, đổi tên đảng, rồi có người còn đòi cả tam quyền phân lập nữa.

Chuyện gì đã xảy ra?

Theo tôi có hai chuyện.

1. Ý thức hệ trừu tượng và chủ nghĩa dân tộc cụ thể

Nước Việt Nam cho phép làm ăn buôn bán theo kiểu tư bản, thấm thoát đã 40 năm, khối cộng sản sụp đổ cũng 37 năm (lấy cái mốc 1989 ở Đông Âu). Ý thức hệ dần dần phai lạt trong xã hội Việt Nam. Xã hội ở đây là bao gồm cả dân chúng và tầng lớp cầm quyền, tức là mấy triệu đảng viên đảng cộng sản. Họ vẫn có cái nhãn là cộng sản, nhưng họ chẳng quan tâm là mấy. Điều họ quan tâm là … tiền, và quyền, làm sao để cai trị.

Tôi chắc chắn rằng chả có bao nhiêu đảng viên đảng cộng sản Việt Nam hiểu được chủ nghĩa cộng sản là cái gì. Thời buổi này chắng ai quan tâm đến hàng mớ trừu tượng vô cùng rắc rối, nào là đấu tranh giai cấp, nào là bóc lột giá trị thặng dư, nào là phương thức sản xuất,… nghe mà rối tinh rối mù.

Nhưng mà đảng cầm quyền cũng cần có cái gì đó làm nền tảng để mà cầm quyền chứ!

Ngày xưa các ông vua có thuyết thiên mệnh từ bên Tàu qua, được giảng giải rất cụ thể, rằng ông vua là con ông Trời, và cứ thế mà cầm quyền. Bây giờ chẳng lẽ lại quay về cái thuyết thiên mệnh phong kiến phản động đó!

LuậtHiến pháp & Quyền Công dân

May quá, vẫn còn ông Hồ Chí Minh.

Phải nói rằng ông này là một nhà  chính trị tài ba. Có những người ghét đảng cộng sản Việt Nam, ghét chế độ trong nước, hay chửi mắng, đả kích ông ấy, chứ thực ra có người Việt Nam nào của thế kỷ 20 được thế giới biết nhiều như ông Hồ đâu.

Từ khi ông Hồ bắt đầu cầm quyền vào năm 1945, cho đến khi ông qua đời, và mãi sau đó, người ta đã dựng nên hình tượng ông Hồ là một vị thánh. Hình ảnh ông là một loại chủ nghĩa dân tộc rất cụ thể mà đảng cộng sản đã dựng lên, đưa vào những cuộc chiến tranh của họ, lồng vào ý thức hệ cộng sản trước kia, một cách rất thành công.

Và đến khi ý thức hệ cộng sản sụp đổ, hình tượng chủ nghĩa dân tộc Hồ Chí Minh vẫn còn đó, và trở thành tối quan trọng, mà lại rất cụ thế, rất dễ hiểu đối với một đám đông dân chúng vốn vẫn còn những não trạng, thói quen sùng bái cá nhân của thời phong kiến.

2. Lính gác của Đảng trên mạng xã hội

Nếu như chủ nghĩa dân tộc Hồ Chí Minh quan trọng như vậy, thì tại sao lại có chuyện trống đánh xuôi kèn thổi ngược, báo đảng tung hô, rồi lại rút bài, rồi lại tấn công ông Nam?

Không phải lúc nào hệ thống toàn trị cũng vận hành trơn tru từ trên xuống dưới. Và chuyện “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược” này không phải là lần đầu.

Và cũng có những ý tưởng khác nhau trong cùng một cái đảng tưởng đâu rất thống nhất ấy. Có những đảng viên có chức có quyền, có lẽ cũng nhìn vấn đề như ông Nguyễn Thành Nam!

Thế là xuất hiện những lính gác của Đảng trên mạng xã hội.

Trước đây cũng có vài vụ Đảng ra tay sau khi một số nhân vật, tạm gọi là bảo thủ của Đảng, lên tiếng trên mạng xã hội. Lần này cũng thế, người ta truy được một nhân vật nào đấy xưng là đảng viên cán bộ hưu trí, Phan Trung Can, là người đầu tiên khởi xướng truy sát ông Nam.

Lúc mạng xã hội mới ra đời, người ta cứ ngỡ rằng nó sẽ là một công cụ hữu ích cho việc dân chủ hóa những xã hội toàn trị, hóa ra thực tế là ngược lại, với mục đích duy lợi chẳng thèm giấu diếm, các mạng xã hội dễ dàng khuất phục trước các chế độ toàn trị, và trở thành công cụ cho các chế độ ấy kiểm soát xã hội.

Mà không phải chỉ các chế độ toàn trị, các chế độ tập tành toàn trị như Viktor Orbán của Hungary, hay là chế độ của Donald Trump cũng thế. Chúng ta sẽ có một sự so sánh rất thú vị. Tại Việt Nam, sau khi Phan Trung Can lên tiếng, thì nhà nước ra tay. Tại Mỹ, sau khi những nhân vật như Laura Loomer lên tiếng thì Donald Trump cũng lên tiếng, may mắn cho người Mỹ là Donald Trump vẫn chưa thế tự tung tự tác như đảng Cộng sản Việt Nam được.

Viktor Orbán đã về vườn (có “làm người tử tế” không thì không biết), Donald Trump rồi thì cũng tàn phai. Vụ bắt ông Nguyễn Thành Nam, một người xã hội chủ nghĩa trọn gói, có vẻ giống như một sự giật cục, hồi quang phản chiếu mà thôi. Liệu những người như Phan Trung Can còn bao nhiêu!?

Nguồn: Tiếng Dân

Related posts